Zomertip #4: De strandrit: zomerse droom of peesmoordenaar?

Het is zomer en de plannen zijn groots! De droom van bijna elke ruiter? Full speed over het strand galopperen, met opspattend water en de wind in je haren. (Of, als je je misschien niet klaar voelt voor een uitgestrekt, onafgebakend strand, er lekker over dromen tijdens een rit in de buitenpiste.) Maar door de aanhoudende hitte en droogte is de bodem van veel pistes veranderd in een mulle zandbak. “Bwa, het is goed voor de conditie!”, hoor je dan wel eens.

We zien zwaar, diep zand vaak als een goede krachttraining. Maar is dat wel zo?

Vroeger dacht ik ook dat een zware bodem de spieren extra hard aan het werk zette. Maar we kijken hier eigenlijk naar de verkeerde graadmeter. We focussen op conditie, terwijl we de enorme, destructieve krachten op de pezen en gewrichten over het hoofd zien. Want voor paardenbenen is die diepe ondergrond geen 'leuke zomertraining', maar pure topsport met een hoog risico.

Wat gebeurt er in het paardenbeen bij een diepe ondergrond?

Om te begrijpen waarom mul zand zo riskant is, duiken we kort de anatomie van het paard in. Het onderbeen van een paard bevat vanaf de voorknie en het spronggewricht naar beneden geen spieren; er lopen alleen botten, gewrichten en pezen. De belangrijkste spelers hierin zijn de diepe buigpees en de tussenpees. (Je hoeft niet de hele anatomie te kennen, maar over deze twee heb je vast al wel eens gehoord!)

Cruciaal om te weten is dit: wanneer een hoef op een normale, verende bodem landt, zakt de hoef een klein beetje in en schuift hij een fractie van een millimeter naar voren. Dit noemen we het dempingsmechanisme.

In mul zand (zoals in de duinen of een ongesproeide rijbaan) gebeurt er iets heel anders:

1. Opsluiten van de hoef: Het diepe zand sluit de hoef direct na de landing volledig op. De hoef kan niet schuiven en zakt veel te diep weg.

2. De extreme hefboom: Omdat de hoef gevangen zit in het zand, moet het paard bij de afzet een gigantische kracht leveren om de hoef weer los en omhoog te krijgen.

3. Het effect op de pezen: Door die achterwaartse hefboomwerking worden de diepe buigpees en de tussenpees aan de achterkant van het been extreem hard overrekt. Eén misstap in galop in dit zware zand en de microscheurtjes in het peesweefsel zijn een feit.

De diepe buigpees is aangeduid in het roze; de tussenpees in het geel.
Afbeelding van paardendokters.nl

De strandgids: hoe geniet je zónder peesblessures?

Betekent dit dat je die strandrit van je bucketlist moet schrappen? Absoluut niet! Het draait om het maken van de juiste, slimme keuzes op basis van hoe het bewegingsapparaat werkt.

Neem deze checklist mee in je achterhoofd als je naar de zee (of een mulle piste) trekt:

• De duinen: Dit diepe, droge zand is de grootste risicozone. Stap hier uitsluitend heel rustig doorheen met een lange teugel. Vermijd elke vorm van draf- of galopwerk totdat je op de juiste ondergrond bent.

• De harde vloedlijn: Het natte zand vlak bij de zee is juist de perfecte, verende ondergrond. Hier kun je veilig en comfortabel draven en galopperen. Maar let op: een strand loopt altijd schuin af richting het water.

• Vang de scheve belasting op: Als je kilometers lang in dezelfde richting galoppeert, vangt het 'onderste' been (het been aan de zeekant) compleet andere klappen op dan het 'bovenste' been. Wissel dus regelmatig van hand (rijd even ver heen als terug!) om eenzijdige overbelasting van de gewrichten te voorkomen.

• De nazorg voor de huid: Zout water is heerlijk om de benen te koelen, maar opgedroogd zout water in combinatie met zandkorrels werkt als schuurpapier. Spoel de benen en de gevoelige plooien in de koof na afloop altijd grondig na met zoet water (gewoon kraanwater dus) om pijnlijke irritaties te vermijden.

Conclusie

Een fitte zomer vol grootse plannen vraagt om een kritische blik op de bodem waarop we trainen. Of je nu langs de waterlijn galoppeert of thuis in de rijbaan rijdt: pas je tempo en intensiteit aan de ondergrond aan.

Een blessurevrij paard is wat je wilt, toch?

Wil je weten hoe je de training deze zomer wél verantwoord kunt opbouwen? En welke alternatieve oefeningen je kunt doen om de pezen van je paard juist te versterken zonder ze te overbelasten?

In De Slimme Zomergids voor Paard & Ruiter delen we 10 paardbewuste en praktische keuzes voor een blessurevrije zomer. Van hittemanagement tot slimme trainingstips.

Over Michelle

Michelle helpt paardeneigenaars om gezondheid niet alleen symptoomgericht te bekijken, maar vanuit
het volledige lichaam en welzijn van het paard.

Met een holistische en doordachte aanpak leert ze je:

• beter begrijpen wat er in het paardenlichaam gebeurt

• spanning en blokkades herkennen

• en je paard ondersteunen via voeding, bodywork en natuurlijke begeleiding

Lees zeker ook: